­

About Gwendolyn Verbraak

Gwendolyn Verbraak studeerde Nederlandse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Ze werkte elf jaar bij de Amsterdamse Universiteitsbibliotheek als catalograaf van de oude en bijzondere werken. Sinds augustus 2017 is ze assistent conservator oude drukken bij de Bijzondere Collecties.

Dodendans

De Bijzondere Collecties bewaren een verzameling zeldzame dodendansen en onlangs vond de conservator kerkelijke collecties er weer een bij: La grande danse macabée des hommes et des femmes gedrukt in 1729 in Troyes door de weduwe van Jacques Oudot en haar zoon Jean Oudot. Een parade van groteske beelden trekt aan je voorbij als je het boek opent. Skeletachtige figuren vragen mannen en vrouwen ten […]

Kleinood van een Amsterdams weesmeisje

Soms gebeurt het dat na lange omzwervingen een boek weer aanbelandt op de plek waar het vandaan kwam. Kort geleden verwierf de conservator kerkelijke collecties het devotiewerkje Godvrugtige leidsman gedrukt omstreeks 1800 voor de familie Stichter te Amsterdam, met onder andere gebeden, boetpsalmen en voorbereidingen op de biecht. Eromheen zit een rood leren bandje met goudgestempelde ornamenten, dat weer is gevoegd in een kartonnen doosje bekleed met […]

Een zeventiende-eeuws wonderboekje

‘Onweetenheyd is de moeder van verwondering’ schreef de zeventiende-eeuwse boekhandelaar, dichter en vertaler Jan van Duisberg in zijn Toonneel der gedenkwaardigste wonderen, geschiedenissen en vreemdigheden uit 1657. Het boekje trok mijn aandacht tijdens het schrijven van een Wikipedia-artikel over deze man. Het is een vrije Nederlandse bewerking van de Europese bestseller Histoires prodigieuses (1560) van Pierre Boaistuau, waarin verhalen over vreemde wezens en verschijnselen uit […]

Minuskels uit Haarlem

Als je door de oude boeken van de Bijzondere Collecties bladert, kom je regelmatig voor verrassingen te staan. Elk exemplaar laat unieke sporen van de geschiedenis zien: van eigenaarsaantekeningen en handgekleurde illustraties tot bijzondere banden en hergebruikte manuscripten. Zo kreeg ik onverwacht iets van meer dan duizend jaar oud in handen.*

Voor me lag een fragment van een handschrift uit vermoedelijk de tiende eeuw, meegebonden in […]

Spoorzoeken

Bij het catalogiseren van een Rotterdamse eenbladsdruk uit 1820 stuitte ik op een bijzondere afbeelding van een klassiek koepelgebouw.* Het is een afdruk van een houtsnede, die inmiddels verloren is gegaan. Als illustratie bij een lied over de watersnoodramp in het rivierengebied in datzelfde jaar, maakt de afbeelding een wat raadselachtige indruk. Alsof houtsnede en tekst niet speciaal voor elkaar gemaakt zijn.

Het koepelgebouw is aangetast: […]