­

About Marike van Roon

Hoofdconservator, vanaf 1 januari 2016 om precies te zijn. Van een van de mooiste universitaire collecties van Nederland: de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. Hier is al het materiaal van de universiteitsbibliotheek ondergebracht dat bijzondere aandacht behoeft. Denk aan kaarten en atlassen, gedrukte boeken van voor 1850, prenten en foto’s, schilderijen, muziekhandschriften, brieven, ontwerpen van grafisch vormgevers, theaterkostuums. Volgens de laatste tellingen meer dan twee miljoen voorwerpen en dan laat ik de honderden archieven buiten beschouwing. Vraag om een onderwerp en ik heb het antwoord, ongezien; ja, je kunt het hier vinden. Ik werk al vanaf 2007 bij deze organisatie (import vanuit het Universiteitsmuseum), maar stuit elke dag nog op verrassingen. Het is namelijk niet zo dat als je door de depots loopt, de collectie zich direct aan je openbaart. Het materiaal is opgeborgen in dozen en mappen, gesloten laden en kasten. De online catalogus toont namen en titels, jaren en plaatsen, maar de voorwerpen die hierachter verborgen zitten, laten zich niet zo snel kennen. Met mijn blog zal ik tipjes van de sluier oplichten. Het gaat natuurlijk om de verhalen, de mensen en hun geschiedenis. En het gaat om ons verleden, maar ook om het heden. Wat verzamelen wij nu nog en welke relatie hebben deze voorwerpen met het hier en nu? Laat u verrassen, net zoals ik.

Overtooms Welvaren

Welvarend waren ze, de katoendrukkers in Amsterdam, gevestigd langs de Overtoom. Ooit leverden ze tot ver over de grenzen, totdat ze weggeconcurreerd werden door buitenlandse bedrijven. Onlangs doken er bij de Bijzondere Collecties enkele tientallen originele ontwerpen voor bedrukte katoen op, te dateren rond 1800. Een mooi moment om aandacht te besteden aan de Overtoomse nijverheid.

Lang werden bonte katoentjes, de zogenaamde sitsen, uit India geïmporteerd. […]

De kroon van de keizer en het wapen van Amsterdam

Elke dag kom ik er langs: de Westertoren. Met genoegen kijk ik naar de bonte keizerskroon die erop staat te pronken. Enkele jaren geleden werd hij knalblauw geschilderd. Natuurlijk leidde dat tot veel discussie en dat was niet de eerste keer.

Het recht van Amsterdam om de kroon in haar wapen te dragen werd op 11 februari 1488 verleend door Maximiliaan I van Oostenrijk (1459-1519). Het […]

Een boekje met een hart

Siegen den 10 mai 1682
Johanna Willemijna Huijgen
Dit boecken is mij van Juffer Elphinston, de staet Juffer van de oude vurstin van Nassau, tot Siegen tot een gedaghtenis vereert; het is mi een goede vrindin en k’ salt haer tereeren bewaeren soo langh mi mogelick is

Dit inschrift staat in een schattig boekje bij de Bijzondere Collecties van de UvA, in een band van rijk met zilverdraad […]

Kunst om te zoenen

In september 1775 bezochten de Amsterdammers Jacobus Hovius, zijn zoon François en Jan Jacob van Beaumont de beroemde lettergieterij van Johan Enschedé in Haarlem. Dat was niet uitzonderlijk; bezoek aan deze lettergieterij was een populair uitje voor Nederlandse en buitenlandse toeristen. De drie Amsterdamse notabelen kwamen echter wel verder dan de gemiddelde toerist. Johan Enschedé zelf leidde ze rond langs zijn bibliotheek en schilderijencollectie. Jan […]

Kruidentuin, bleekveld en boomgaard

Achter de gebouwen van de Amsterdamse Bijzondere Collecties ligt een aardige tuin. In het voorjaar bloeien de bomen roze, zo nu en dan sluipt er een kat door de bosjes, de kinderen van de crèche rennen rond, leveranciers en onderhoudsmonteurs lopen af en aan, en er staat een trampoline voor de buren.

Ooit was dit de tuin van het Nieuwe Nonnenklooster, afgesloten van de buitenwereld. Het […]

Voy la manière de Vivre a Spa!

Ga zitten op een terrasje en bestel een Spa. Grote kans dat het antwoord is: rood of blauw? Spa is in Nederland synoniem voor bronwater. Dat moet je eens proberen over de grenzen…verwarring zal je deel zijn.

Al in de zestiende eeuw was het koolzuurhoudende water van Spa bekend om zijn (vermeende) geneeskrachtige kwaliteiten. Hierdoor groeide het stadje in de Ardennen uit tot een van grote […]

De harssenpan van Carel den groten

In 1778 vertrok een klein gezelschap Amsterdammers voor een reisje naar Duitsland. Het reisgezelschap, dat zichzelf Semper Idem noemde, bestond uit Jacobus Hovius, geneesheer in het Binnengasthuis en fervent verzamelaar van menselijke botten met afwijkingen, Cornelis Joan de Famars, Pieter Lobé, en Dirk Timmer, inspecteurs van het Collegium medicum, en Mr. Jan Jacob van Beaumont, regent van de Oudezijds Huiszittenhuis en familie van De Famars. […]

De erfenis van Dreesmann

Dreesmann, een naam die veel voor de stad heeft betekend. En dan heb ik het niet alleen over het welbekende warenhuis, maar over de familie. Zoals Anton Dreesmann, de oprichter, die een belangrijke plaats innam in de Amsterdamse katholieke gemeenschap. Hij was bouwheer van de villa aan het Museumplein, waar later het Kunsthistorisch Instituut van de Universiteit van Amsterdam werd gevestigd. En Cécile Dreesmann, de […]