­

About Peter van der Krogt

Dr. Peter van der Krogt (1956) schreef een proefschrift over de productie van aard- en hemelglobes in de Nederlanden en is de auteur van de serie Koeman’s Atlantes Neerlandici, een bibliografie van in Nederland verschenen atlassen. Hij is Jansonius-conservator en hoofd van het onderzoeksprogramma Explokart bij de Bijzondere Collecties.

De hoofdstad van Overijssel is Wol

Wat doet een buitenlandse atlasuitgever als hij in zijn atlas kaarten wil opnemen van provincies in de Nederlanden? Voor die vraag stond de Venetiaanse kartograaf Vincenzo Coronelli (1650-1718). Aan het eind van de jaren 1680 was hij bezig met de voorbereiding van een nieuwe grote atlas: de Corso geografico universale. Deze atlas is in 1692 verschenen in twee delen met 260 kaarten – een digitale […]

  • De titel van de overzichtskaart van de Zeventien Provincin in Van den Keere's Gemania Inferior

Eerste atlas van de Nederlanden 400 jaar oud

In 2017 is het precies 400 jaar geleden dat de Amsterdamse graveur Pieter van den Keere zich aan een nieuw experiment waagde: hij publiceerde namelijk in 1617 een folio-atlas die uitsluitend gewijd was aan de Nederlanden. Daarvóór omvatten atlassen altijd de gehele wereld (een enkele zee-atlas uitgezonderd). Sommige uitgevers hadden de kaarten van Nederland van hun atlas wel eens  in een afzonderlijk bandje gebonden en […]

Het Rijke Dorp van het Zwarte Goud

Een bezoek aan Belo Horizonte in de staat Minas Gerais in Brazilië voor een historisch kartografisch congres in juli 2017 – zie de blog van Reinder Storm – was aanleiding om te kijken wat er in de Bijzondere Collecties aan wat ouder kartografisch materiaal aanwezig is van Minas Gerais. Belo Horizonte is pas in 1897 gesticht en kaarten die die stad laten zien zijn wat […]

Een kaart in alle staten

Kaarten werden vroeger gedrukt van koperplaten. Dat is een procedé waarbij de af te drukken lijnen en letters in een koperen plaat gegraveerd en/of geëtst worden. Om een afdruk te maken wordt de hele plaat met inkt ingesmeerd, en daarna weer schoongemaakt zodat de inkt alleen in de groeven blijft zitten. Dan kan er een afdruk gemaakt worden door gebruik van plaatpers.

Een van de voordelen […]

Een kaart met een schaal van 1:53 miljard

In zijn stedenatlas van de Nederlanden uit 1649 nam Joan Blaeu ook een plattegrond op van het stadje Broekburg. In een moderne atlas, of op digitale kaarten, is dit stadje niet meer te vinden. Het ligt in het gedeelte van Vlaanderen dat tussen 1659 en 1713 werd afgestaan aan de koning van Frankrijk. De Fransen noemen de stad Bourbourg. De Nederlandse naam is verdwenen – […]

De ‘onvoltooide’ van Jacques de la Feuille

Een vorige keer schreef ik dat de Bijzondere Collecties in 2016 twee kaarten van ‘kleine jongens’ in de Amsterdamse kaartenuitgeverij ten geschenke hebben gekregen. Toen is de kaart van Germania van Jochem Bormeester in het voetlicht geplaatst. Nu is de beurt aan de tweede kaart.

Dit is de kaart van Piëmont, Savoye en Milaan van Jacques de la Feuille (1668-?), getiteld PRINCIPATUS PEDEMONTII DUCATUS SABAUDIÆ et […]

  • TABULA GERMANIÆ emendata recens per I. Bormeester Exc.

Een kaart van een ‘kleine jongen’: Jochem Bormeester

De bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam heeft in 2016 twee bijzondere, losse 17de-eeuwse Amsterdamse foliokaarten ten geschenke ontvangen van de Vrienden van de Bijzondere Collecties. Bij dit soort kaarten denkt men al snel aan de ‘grote jongens’: toenmaals bekende kaartmakers met namen als Hondius, Janssonius, Visscher, De Wit en vooral: Blaeu. Maar er zijn in die dagen ook diverse ‘kleine jongens’ werkzaam geweest. Hoewel […]