About Peter van der Krogt

Dr. Peter van der Krogt (1956) schreef een proefschrift over de productie van aard- en hemelglobes in de Nederlanden en is de auteur van de serie Koeman’s Atlantes Neerlandici, een bibliografie van in Nederland verschenen atlassen. Hij is Jansonius-conservator en hoofd van het onderzoeksprogramma Explokart bij de Bijzondere Collecties.

Een marskramerkaart van Italië

Onlangs heeft de Bijzondere Collecties van UvA een bijzondere aankoop gedaan op een veiling in Duitsland: de marskramerkaart van Italië uitgegeven door Joseph Carmine in Augsburg. Waarom vinden we die kaart zo bijzonder en waarom wilden we die Duitse kaart van Italië zo graag in onze collectie hebben? De kaart van Italië van Joseph Carmine, ca. 1790-1810 Kort gezegd: met deze kaart heeft [...]

Een marskramerkaart van Italië2018-12-12T12:12:32+00:00

200 jaar Tooneel des vredes

De achttiende eeuw was een periode waarin overal in Europa en ver daarbuiten oorlogen werden uitgevochten. Dit leidde tot de ontwikkeling van een nieuw genre kaarten: het Toneel des Oorlogs, die omdat de cartografische voertaal toen Frans was. meestal Théatre de la Guerre genoemd wordt. Zo'n Théatre de la Guerre is niet een kaart waarop veldtochten en veldslagen zijn ingetekend, het is een overzichtskaart van [...]

200 jaar Tooneel des vredes2018-11-25T16:19:16+00:00

Prins Hendrik de Zeevaarder

Standbeeld van Hendrik de Zeevaarder in Sagres een plaatsje aan de uiterste zuidwestpunt van Portugal. Hij kijkt uit over zee en wijst naar Afrika in het zuiden. Op de zeekaart in zijn linkerhand is de kust van Afrika te zien van Guinee zuidwaarts tot Kaap de Goede Hoop. Een anachronisme, want tijdens Hendriks leven kwamen de Portugezen slechts tot Kaap Verde. Hendrik de Zeevaarder (1394-1460) [...]

Prins Hendrik de Zeevaarder2018-09-26T17:24:41+00:00

Van Houttuyn tot Prinsen: 99 jaar aardrijkskundeles met de Atlas des Enfans

In 1758 publiceerde François Houttuyn (c. 1719-1765) in Amsterdam klein boekje (15 x 11 cm) met de titel Geographische  Oefening. Dit werkje bevatte een nieuwe methode om kinderen aardrijkskunde - lees topografie - te leren. Zoals veel leerboeken uit die tijd was de tekst opgebouwd uit vragen en antwoorden, die de kinderen uit hun hoofd moesten leren. Nieuw was dat het werk was voorzien van [...]

Van Houttuyn tot Prinsen: 99 jaar aardrijkskundeles met de Atlas des Enfans2018-09-20T21:53:12+00:00

De hoofdstad van Overijssel is Wol

Wat doet een buitenlandse atlasuitgever als hij in zijn atlas kaarten wil opnemen van provincies in de Nederlanden? Voor die vraag stond de Venetiaanse kartograaf Vincenzo Coronelli (1650-1718). Aan het eind van de jaren 1680 was hij bezig met de voorbereiding van een nieuwe grote atlas: de Corso geografico universale. Deze atlas is in 1692 verschenen in twee delen met 260 kaarten - een digitale [...]

De hoofdstad van Overijssel is Wol2017-11-16T19:34:53+00:00

Eerste atlas van de Nederlanden 400 jaar oud

In 2017 is het precies 400 jaar geleden dat de Amsterdamse graveur Pieter van den Keere zich aan een nieuw experiment waagde: hij publiceerde namelijk in 1617 een folio-atlas die uitsluitend gewijd was aan de Nederlanden. Daarvóór omvatten atlassen altijd de gehele wereld (een enkele zee-atlas uitgezonderd). Sommige uitgevers hadden de kaarten van Nederland van hun atlas wel eens  in een afzonderlijk bandje gebonden en [...]

Eerste atlas van de Nederlanden 400 jaar oud2017-08-15T11:24:26+00:00

Het Rijke Dorp van het Zwarte Goud

L’Amérique méridionale Amsterdam: Covens & Mortier, 1757; Bijzondere Collecties UvA, OTM: HB-KZL 33-24-23 Een bezoek aan Belo Horizonte in de staat Minas Gerais in Brazilië voor een historisch kartografisch congres in juli 2017 - zie de blog van Reinder Storm - was aanleiding om te kijken wat er in de Bijzondere Collecties aan wat ouder kartografisch materiaal aanwezig is van Minas Gerais. Belo [...]

Het Rijke Dorp van het Zwarte Goud2017-07-27T14:28:45+00:00

Een kaart in alle staten

Kaarten werden vroeger gedrukt van koperplaten. Dat is een procedé waarbij de af te drukken lijnen en letters in een koperen plaat gegraveerd en/of geëtst worden. Om een afdruk te maken wordt de hele plaat met inkt ingesmeerd, en daarna weer schoongemaakt zodat de inkt alleen in de groeven blijft zitten. Dan kan er een afdruk gemaakt worden door gebruik van plaatpers. Een van de [...]

Een kaart in alle staten2017-09-26T14:55:23+00:00

Een kaart met een schaal van 1:53 miljard

In zijn stedenatlas van de Nederlanden uit 1649 nam Joan Blaeu ook een plattegrond op van het stadje Broekburg. In een moderne atlas, of op digitale kaarten, is dit stadje niet meer te vinden. Het ligt in het gedeelte van Vlaanderen dat tussen 1659 en 1713 werd afgestaan aan de koning van Frankrijk. De Fransen noemen de stad Bourbourg. De Nederlandse naam is verdwenen - [...]

Een kaart met een schaal van 1:53 miljard2017-06-05T10:09:35+00:00

De ‘onvoltooide’ van Jacques de la Feuille

Een vorige keer schreef ik dat de Bijzondere Collecties in 2016 twee kaarten van 'kleine jongens' in de Amsterdamse kaartenuitgeverij ten geschenke hebben gekregen. Toen is de kaart van Germania van Jochem Bormeester in het voetlicht geplaatst. Nu is de beurt aan de tweede kaart. Dit is de kaart van Piëmont, Savoye en Milaan van Jacques de la Feuille (1668-?), getiteld PRINCIPATUS PEDEMONTII DUCATUS SABAUDIÆ [...]

De ‘onvoltooide’ van Jacques de la Feuille2017-05-02T13:18:52+00:00