­

Getalenteerd, ongedurig, ongelukkig

Door Anne Troelstra

Ergens in de krochten van de Artis Bibliotheek staat op de plank een weinig opvallend boek: A journey from Sydney to the Australian Alps: undertaken in the months of January, February, and March, 1834, gepubliceerd in Hobart, Tasmanië in 1979, in een oplage van 500 genummerde exemplaren. Het is een herdruk van een van de zeldzaamste items uit de geschiedenis van de exploratie […]

Alles over fazanten

Door Anne Troelstra

De Amerikaanse bioloog Charles William Beebe (1877–1962) werd door zijn ouders gestimuleerd in zijn vroeg ontwakende liefde voor de natuur. In 1896 begon hij aan de Columbia Universiteit in New York biologie te studeren, maar verliet de universiteit al in 1899, zonder graad, al had hij alle examens gedaan behalve in wiskunde. Hij accepteerde een baan als assistent-curator voor de vogels aan de […]

Een moderne drakenjacht

Door Anne Troelstra

Toen ik eenmaal besloten had mijn exemplaar van Burdens Dragon Lizards of Komodo (1927) aan de Artis Bibliotheek te schenken, had ik meteen een mooie aanleiding gevonden om er iets over te schrijven.

Er zijn van die iconische dieren die tot de verbeelding spreken, zoals onder de zoogdieren de grote panda — niet helemaal zo schattig als hij er uit ziet —, de tijger, […]

Een mysterieuze expeditie

Door Anne Troelstra

Op de planken van de Artis Bibliotheek staat ergens een onopvallende bruine band zonder titel op de rug. De titelpagina van het boek suggereert dat het gaat om het verslag van een reis om de wereld, georganiseerd als een wetenschappelijke expeditie: Deux ans de navigation. Exploration de l’amiral Chérétoff sur la corvette le Saint-Nicolas (Twee jaar varen. Ontdekkingsreis van admiraal Tsjeretov op het […]

Het lijfblad van de tuinliefhebber

Door Anne Troelstra

Het weekblad The Gardeners’ Chronicle was lange tijd toonaangevend in Groot-Brittannië en ver daarbuiten op het gebied van horticultuur (sierteelt). Het bestond onder deze titel, al dan niet met wisselende toevoegingen, van 1841 tot en met 1985, daarna ging het op in Horticulture Week. De oprichters van het blad waren de drukker William Bradley en drie horticulturisten: Sir Joseph Paxton, baron Charles Wentworth […]

Wetenschapper en kunstenaar in Ethiopië

Door Anne Troelstra

Als twee mensen dezelfde gebeurtenissen beschrijven, zijn hun verhalen zo verschillend als de vertellers zelf, weerspiegelingen van hun persoonlijkheid en interesses. We zijn niet zo vaak in de gelegenheid twee beschrijvingen van dezelfde reis te kunnen vergelijken. In het genre van de natuurhistorische reisverhalen ken ik maar weinig voorbeelden, op de vingers van twee handen te tellen.

Een uniek voorbeeld van zo’n dubbel verteld […]

De oorlogen van Franz Doflein

Door Anne Troelstra

De Duitse zoöloog Franz Doflein (1873–1924) maakte in zijn betrekkelijk korte leven drie langere studiereizen; over elke reis schreef hij een boek. Merkwaardig toeval: bij elk van die reizen werd hij geconfronteerd met oorlog, maar alleen bij zijn derde reis was hij deelnemer, niet alleen maar toeschouwer.

Zijn eerste reis in 1898–1899 voerde hem naar de Antillen, Mexico en Californië (beschreven in Von den […]

De wereldreis van een Victoriaans heer

Door Anne Troelstra

Als geen ander bedrijf heeft de Engelse kwekersfirma Veitch een faam verworven in de Engelse horticultuur. Stamvader van dit bedrijf was John Veitch (1752–1839), die een kwekerij had in Budlake (Devon). Later werd de kwekerij gevestigd in Exeter, en nog later, in 1852, kwam er een tweede vestiging bij London, met een kwekerij in Chelsea en iets later ook in Coombe Wood bij […]

Recept voor het bederven van een mooi reisverhaal

Door Anne Troelstra

Het recept is in principe heel eenvoudig; men neme een mooi reisverhaal, en bekort het vervolgens meedogenloos, door er alles uit te gooien wat de ‘algemene lezer’ niet interesseert. Is het dan nog niet kort genoeg, gooi dan alle mogelijk anekdotes en nevenintriges weg die gemist kunnen worden voor de gang van het verhaal.

Dit recept is onder andere toegepast op het weinig bekende, […]

De paddenstoelen van Fabre

Door Anne Troelstra

Op onze boekentafel in de Artis Bibliotheek ligt een nieuwe aanwinst: Pilze / Champignons, Matthes & Seitz, Berlin 2015. Een kloeke folio band met reproducties in kleur van (nagenoeg) alle aquarellen van paddenstoelen van Fabre; inleiding en nawoord tweetalig, Duits en Frans. De weergave van de paddenstoelen is onopgesmukt, zonder artistieke kunstgrepen, wetenschappelijk nauwkeurig maar tegelijk van een betoverende schoonheid. Wie was Fabre?

Jean-Henri […]