“Maps go forever”

De lezers van deze blogs zullen het inmiddels wel weten: cartografische en geografische gegevens zijn altijd en overal zichtbaar. Je ziet het als je erop let. Omdat dit telkens weer een bron van inspiratie, kennis en plezier is, hebben velen van ons de neiging om ook anderen hierop te attenderen en met deze rijke bron in aanraking te brengen. In de zomer van 2018 heb [...]

“Maps go forever”2018-12-13T17:04:33+00:00

Een marskramerkaart van Italië

Onlangs heeft de Bijzondere Collecties van UvA een bijzondere aankoop gedaan op een veiling in Duitsland: de marskramerkaart van Italië uitgegeven door Joseph Carmine in Augsburg. Waarom vinden we die kaart zo bijzonder en waarom wilden we die Duitse kaart van Italië zo graag in onze collectie hebben? De kaart van Italië van Joseph Carmine, ca. 1790-1810 Kort gezegd: met deze kaart heeft [...]

Een marskramerkaart van Italië2018-12-12T12:12:32+00:00

200 jaar Tooneel des vredes

De achttiende eeuw was een periode waarin overal in Europa en ver daarbuiten oorlogen werden uitgevochten. Dit leidde tot de ontwikkeling van een nieuw genre kaarten: het Toneel des Oorlogs, die omdat de cartografische voertaal toen Frans was. meestal Théatre de la Guerre genoemd wordt. Zo'n Théatre de la Guerre is niet een kaart waarop veldtochten en veldslagen zijn ingetekend, het is een overzichtskaart van [...]

200 jaar Tooneel des vredes2018-11-25T16:19:16+00:00

Over oude kaarten en langs meetpunten met de Pourbus Troubadour

Maandagochtend 24 september 2018. Blauwe hemel, stralende zon, een occasionele wolk en een zuchtje wind. Afspraak met Pourbus Troubadour Jan Trachet om 9u30 op de Markt in Damme. Eerst tijd voor koffie en kaarten, als eerste gasten in Estaminet Soetkin. Nakaartend over Jans gezwinde, maar doorregende en uitgewaaide eerste fietsetappes in de Zwinstreek. Vooruitblikkend op oude kaarten en tekeningen van het prachtige, maar intens veranderde [...]

Over oude kaarten en langs meetpunten met de Pourbus Troubadour2018-10-14T07:50:49+00:00

Tussen laster en lofzang

Onlangs verscheen de eerste wetenschappelijke biografie van Romeyn de Hooghe (1645-1708) toegankelijk geschreven door emeritus hoogleraar Nieuwe Geschiedenis Henk van Nierop. Ter gelegenheid daarvan overhandigde hij hoofdconservator Marike van Roon twee unieke eenbladsdrukken die reflecteren op deze creatieve en omstreden persoonlijkheid uit de late Gouden Eeuw. Romeyn de Hooghe, de man met de scherpzinnige blik en de indrukwekkende pruik, was volgens tijdgenoten een imponerende verschijning, geleerd, geestig [...]

Tussen laster en lofzang2018-10-10T18:00:51+00:00

Prins Hendrik de Zeevaarder

Standbeeld van Hendrik de Zeevaarder in Sagres een plaatsje aan de uiterste zuidwestpunt van Portugal. Hij kijkt uit over zee en wijst naar Afrika in het zuiden. Op de zeekaart in zijn linkerhand is de kust van Afrika te zien van Guinee zuidwaarts tot Kaap de Goede Hoop. Een anachronisme, want tijdens Hendriks leven kwamen de Portugezen slechts tot Kaap Verde. Hendrik de Zeevaarder (1394-1460) [...]

Prins Hendrik de Zeevaarder2018-09-26T17:24:41+00:00

Kruip in een oude kaart

De Kaerte van Tlandt van Waes en Hulster Ambacht ... [etc.]. Uitg. Amsterdam, Claes Jansz. Visscher, 1640; UB Amsterdam, Bijzondere Collecties, OTM: HB-KZL O.K. 58. In het werkcollege Kaartanalyse en Historisch GIS, onderdeel van het studiepad Historische Cartografie in de Master Boekwetenschap, gaan studenten aan de slag met oude kaarten en atlassen. Dat is kostbaar en fragiel materiaal dat wordt bewaard in bibliotheken en [...]

Kruip in een oude kaart2018-09-21T21:13:51+00:00

Van Houttuyn tot Prinsen: 99 jaar aardrijkskundeles met de Atlas des Enfans

In 1758 publiceerde François Houttuyn (c. 1719-1765) in Amsterdam klein boekje (15 x 11 cm) met de titel Geographische  Oefening. Dit werkje bevatte een nieuwe methode om kinderen aardrijkskunde - lees topografie - te leren. Zoals veel leerboeken uit die tijd was de tekst opgebouwd uit vragen en antwoorden, die de kinderen uit hun hoofd moesten leren. Nieuw was dat het werk was voorzien van [...]

Van Houttuyn tot Prinsen: 99 jaar aardrijkskundeles met de Atlas des Enfans2018-09-20T21:53:12+00:00

Het Münchhausen Museum in Bodenwerder

Het stadhuis van Bodenwerder was eens het landhuis van baron Von Münchhausen. Het plaatsje Bodenwerder ligt in het midden van Duitsland, aan de rivier de Weser. Wie het bezoekt kan niet om de baron Von Münchhausen heen. Zijn verhalen zijn wereldberoemd, ongelooflijk en fantastisch. Dat de baron echt heeft bestaan is minder bekend. In Bodenwerder werd hij geboren en hij heeft er een [...]

Het Münchhausen Museum in Bodenwerder2018-08-09T20:28:44+00:00

Binnen de lijntjes kleuren

Het is opvallend hoe kleur de wereld op een foto dichterbij brengt. Zwartwit-foto’s kunnen esthetisch verantwoord zijn en een krachtige boodschap overbrengen, maar zodra er kleur wordt toegevoegd wordt het beeld herkenbaar, gaat het behoren tot onze leefwereld. Het heeft echter lang geduurd voordat de kleurenfotografie de zwart-witfotografie kon overvleugelen. De vroegste kleurenfotografie, uit het eind van de negentiende en het begin van de twintigste [...]

Binnen de lijntjes kleuren2018-07-17T11:01:05+00:00