De emancipatie van het stripidioom

In 2015 promoveerde striptekenaar Nick Sousanis aan het Teachers College van de Columbia University (New York) op een wel heel bijzonder proefschrifSousanis covert, namelijk in stripvorm (Nick Sousanis – Unflattening). Voor velen die dit bericht lezen zal zoiets een grote verrassing zijn. Menig lezer zal het terzijde schuiven met een gevoel van: jaja, leuke gimmick, die Sousanis is nu eenmaal een striptekenaar.

Maar er is meer aan de hand. Voor de naoorlogse generaties (ik doel hier op de Tweede Wereldoorlog) is de strip een bekend en steeds meer algemeen geaccepteerd verschijnsel. Vooral voor de generatie die in de jaren zeventig en daarna werd geboren was de strip maatschappelijk gezien net zo normaal als de computer of de mobiele telefoon. Het is dus niet zo vreemd dat tegen het einde van de twintigste eeuw de strip steeds meer werd toegepast als communicatiemiddel dat voor een volwassen publiek heel gewoon is. De graphic novel werd ineens serieus genomen en deze term werd zelfs gaandeweg tot een soort van kwaliteitsnorm. Terwijl de term eigenlijk niet méér wil zeggen dan dat het behandelde onderwerp serieus is en in eerste instantiFotograaf gre voor Saccovolwassenen bedoeld, mede door de (beeld)taal waarin de lezer aangesproken wordt. Begin eenentwintigste eeuw kwam daar de ‘graphic journalism’ bij van journalisten als Joe Sacco (Moslimenclave Gorazde en Reportages) en Didier Lefèvre (De fotograaf). En nu dus de wetenschap.

Er zijn wat stappen gezet, de strip is volwassen geworden. Biografieën en andere non-fictie-onderwerpen in stripvorm zijn inmiddels heel gewoon. Af en toe steekt er een met kop en nek boven de massa uit, zoals het veelgeprezen Logicomix van de Grieken Apostolos Doxiadis en Alecos Papadatos. Daarin worden leven en denkwereld van Bertrand Russell Logicomixvoor leken inzichtelijk gemaakt. Het boek maakte school en was wereldwijd een bestseller. Met hun nieuwe boek Democratie gaan de makers voort op de ingeslagen weg en vertellen ze de geschiedenis van het politieke systeem dat in een aan Churchill toegeschreven citaat “the worst form of government, except for all the others” wordt genoemd.

Kortom, het stripidioom emancipeert. Het is een van de mogelijke middelen die je kunSupercrash grt kiezen om te communiceren met lezers die geïnteresseerd zijn in serieuze non-fictie onderwerpen. Daarvoor duiken trouwens ook al de eerste gespecialiseerde uitgeverijen op, ook in Nederland zoals Soul Food Comics. Probeer het eens uit. Het werkt!

2019-02-04T12:51:24+00:00

About the Author:

Jos van Waterschoot is boekhistoricus en werkzaam als conservator Boekhistorische Collecties en Stripcollecties bij de Bijzondere Collecties. Hij is recensent van het stripinformatietijdschrift StripNieuws en voor stripblad Eppo. Hij publiceert over strips en boekgeschiedenis, en leest een strip per dag.